🧵 Twitter Draadje — Online LGBTQ+-discriminatie

Ben je openlijk homo? Dan herken je deze woorden. Dit krijgen @stomjong en @RubenvanHaften dagelijks over zich heen. 3 maanden lang volgden we alle reacties. Een draadje over #LGBTQ+-discriminatie in Nederland. 👇

We spraken met de mensen achter de data. Tom (@stomjong) & Ruben (@RubenvanHaften) kregen ieder 5 dezelfde vragen. 2 verschillende reacties. 👇

Maar om te begrijpen wat we zagen, kijken we eerst naar wat er landelijk speelt. Want wat er op X gebeurt is geen eiland. Het is het zichtbare topje van een ijsberg die al decennia onder de oppervlakte ligt. Laten we bij het begin beginnen. ↓

🧊 De discriminatie-ijsberg (CBS/SCP/WODC 2023) Verschillende bronnen, hetzelfde patroon: 1,6 miljoen mensen ervaren #discriminatie (SCP). 555 zaken geregistreerd door politie (CBS). Dat is 3 per 1.000 ervaringen. De kloof tussen wat mensen ervaren en wat daadwerkelijk wordt geregistreerd is extreem groot. SCP = Sociaal en Cultureel Planbureau · WODC = Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum

Waarom melden mensen dit niet? SCP-onderzoek legt het bloot. De meldingsparadox in cijfers.

LGBTQ+’ers zijn structureel kwetsbaarder dan de rest van de bevolking. Dat zegt het SCP erover:

Online haat heeft een offline prijs. Elke aanval die iemand negeert, wegswiped, blokkeert, laat een spoor achter. Onderzoek toont aan: herhaalde blootstelling aan haatberichten versterkt het gevoel van uitsluiting en verhoogt het risico op #mentaleGezondheid problemen.

Bredere context: ook op YouTube is de trend zichtbaar. Onderzoekers van de Groene Amsterdammer (2024) analyseerden 10 miljoen berichten op Nederlandse sociale media. Hun bevindingen over YouTube: Haatreacties onder LGBTQ+-gerelateerde content stegen van 10% naar meer dan 30% in drie jaar — een verdrievoudiging. Anti-transgendersentiment groeide met +67%.

Die nationale trend was voor ons de aanleiding om zelf te gaan meten. We volgden @RubenvanHaften en @stomjong. 83 dagen lang. Elke directe reply gescoord en geclassificeerd. Geen steekproef. Geen selectie. Alles. Let op: beide zijn publieke figuren met veel volgers. Het volume kan hoger zijn dan bij LGBTQ+-personen met een gemiddeld aantal volgers. Het patroon (meer haat bij LGBTQ+-onderwerpen) komt echter overeen met bredere onderzoeken, zoals dat van de Groene Amsterdammer.

📊 De kernbevinding. Post je over iets anders? 2% haat. Post je over een LGBTQ+-onderwerp? 5,9% haat. Factor: 2,9× Het onderwerp is het doelwit. Niet de persoon.

We maten ook de snelheid van haatreacties. Hoe snel komt de haat binnen na het plaatsen van een LGBTQ+-post?

💬 Wat is "haat" precies? Lexigon classificeert op ernst-niveau 1 (licht) tot 5 (zwaar). Hier zijn voorbeelden uit de dataset: Ernst 1-2: Lichte beledigingen, denigrerende taal "Wat een relnicht" "Tja gelukkig is niet de hele wereld flikker" Ernst 3: Scheldwoorden + groepsbelediging "Vieze nichten" "Valse nicht" Ernst 4-5: Bedreigingen, aanzetten tot haat, ernstige scheldwoorden "Vieze kanker flikker" "Binnen 10 jaar gaat dit land genoeg veranderen en ga je deze tijden missen" Van de 257 haatberichten vielen er 45 in categorie 4-5.

Dit zijn ernst-niveau 4 reacties op @RubenvanHaften — de zwaarste categorie. De reacties zijn een combinatie van scheldwoorden, bedreigingen en aanzetten tot haat. Dit zijn 4 van de 257. Ze geven een idee van het volume en de toon van #onlineHaat.

Ernst-niveau 3: scheldwoorden en groepsbeledigingen. Nog vier reacties op @RubenvanHaften. Zelfde week, zelfde patroon.

@stomjong krijgt hetzelfde. Ernst-niveau 3–4. Mietje, nicht, flikker. Herhaling. Dag na dag, post na post. Niet één persoon. Geen coördinatie nodig. Het patroon herhaalt zich spontaan.

Van de 257 gecodeerde berichten zijn er 45 geclassificeerd als ernst-niveau 4 of 5, de zwaarste categorieën in Lexigon. Dit zijn berichten met bedreigingen, aanzetten tot haat, of ernstige groepsbeledigingen. Weet je nog: van elke 1.000 ervaringen worden er maar 3 geregistreerd door politie. Van de 257 haatberichten waren er 45 ernstig (niveau 4-5). Ruben deed in deze periode 1 aangifte (voor #smaad/laster). De aangifte betrof niet de haatberichten zelf, maar beschuldigingen die zijn journalistieke integriteit in twijfel trokken. Hij werd onder andere beschuldigd van partijdigheid en 'gekocht' te zijn.

De meldingsparadox in cijfers: 1,6 miljoen ervaringen per jaar. ~5 veroordelingen voor LGBTQ+-discriminatie. Dat is ongeveer 1 veroordeling per 320.000 ervaringen. De kloof is extreem groot.

Nederland was decennialang hét voorbeeld op het gebied van progressieve LGBTQ+-rechten. ILGA Rainbow Index 2025: positie 13. In 2015 stond Nederland nog op positie 4. Tegenwoordig zien we weer een stijging van online haatvolume (Groene Amsterdammer: +200% op YouTube). Wetgeving vooruit, gedrag achteruit. ILGA = International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association · De Rainbow Index meet LGBTQ+-wetgeving en beleid in 49 Europese landen

Online haat heeft offline effecten. Onderzoek toont aan: herhaalde blootstelling aan haatberichten verhoogt angst, vermijdingsgedrag en mentale klachten. Voor degene die het ontvangt: elke reactie telt mee. Elk woord landt. Dat is de werkelijkheid achter de cijfers.

📚 Bronnen & Verdieping Alles in dit draadje is herleidbaar. Hier de primaire bronnen:

🔧 Hoe werkt Lexigon? Lexigon is een rule-based classifier: het checkt woordenlijsten in 11 categorieën (homo-haatspraak, trans-haatspraak, beledigingen, bedreigingen, etc.). Elke match krijgt een ernst-score van 0 (neutraal) tot 5 (directe bedreiging). Wat het mist: • Ironie en sarcasme • Spelfouten (flikker → fl1kker) • Context (quote vs eigen woorden) • Reclaimed language (“flikker” als zelfidentificatie) • Subtiele haat Wat het kan overschatten: • Citaten of discussies over haat • Ironisch taalgebruik • Reclaimed language door LGBTQ+-personen zelf De 257 haatberichten zijn wat de tool detecteerde. Het werkelijke aantal kan hoger of lager liggen.